- در زیستشناسی، جَوَندگان (Rodentia) یکی از راسته های پستانداران هستند.
ویژگی آنها دارا بودن دو دندان نیش همیشه در حال رشد در آروارههای بالا و پائین است که باید از طریق جوبدن کوتاه نگه داشته شود.
چهل درصد از تمام پستانداران جونده هستند و در همهٔ قارهها بهجز قارهٔ جنوبگان دیده میشوند. جوندگان معمول عبارتند از موش ها خرگوش ها موشهای صحرایی، سنجاب ها، تشی ها، همستر ها، خوکچه های هندی،پر بوها(جربیلها راسو ها)،موشهای کیسه دار و بیدستر ها (سگهای آبی).
در طبقهبندیهای جانوری، جوندگان را از فروردهٔ جفت داران (Eutheria)، بالاراستهٔ فَرانَخستیها (Euarchontoglires) به شمار میآورند.
:::همستر ها:::
هامسترهای دمکوتاه (Cricetidae) خانوادهای ازجوندگان بزرگ و پیچیده هستند. این خانواده در حدود ۶۰۰ گونه دارد و دومین خانواده بزرگ در میان پستانداران است. جانوران این خانواده در سراسر، آسیا و اروپا دیده میشوند.
همستر ( Hamster ) حيواني كوچك و زيبا كه موش نيست ! همستر( Hamster ) حيواني كوچك و بسيار زيبا و جذاب در رنگ های گوناگون ازجمله سفيد ، طلائي ، سياه ، كرم و از خانواده جوندگان است كه همه چيزخوار ( omnivorous ) ميباشد . به اين جانور انواع ميوه ،
سبزيجات و دانه ها را بعنوان غذا ميتوان داد . براي نگهداري از همستر از ظروف شيشه اي ( شبيه به 
آكواريم ) استفاده مي شود كه مي تواند درب آن نيز بسته شود . زير كف پاي حيوان نرمه چوب نجاري ريخته ميشود . اين حيوان روز خواب است و از غروب شروع به بازيگوشي مي كند. وزن بالغ حدود 100 تا 130 گرم و طول عمر آن تا 2 سال است . دندانهاي پيشين همستر بطور مداوم در حال رشد است و براي كوتاه كردن آن احتياج به جويدن مواد جامد از قبيل چوب و كارتن و . . . دارد . همستر در هر زايمان 5 تا 9 نوزاد بدنيا مي آورد . نوزاد اين حيوان از سن7 تا 10 روزگي شروع به خوردن مواد جامد خواهد كرد . از همستر بيماري خاصي در انتقال به انسان گزارش نشده است و واكسن خاصي نيز براي آن وجود ندارد اما بهتر است هر شش ماه يكبار داروي انگلي لازم به آن داده شود .
خانه همستر:
سه نوع خانه برای همستر رایج می باشد. قفس های سیمی، قفس پلاستیکی و آکواریوم. یک قفس سیمی با میله های افقی با فاصله 0.5 تا 0.75 اینچ برای نگهداری مناسب می باشد چرا که همستربه بالا رفتن علاقه دارد و از میله ها برای بالا رفتن از دیواره ها استفاده می کند. از قفس هایی که کف آنها به صورت شبکه ای و سوراخدار است اجتناب کنید چرا که حیوان در این قفس راحت نمی باشد بعلاوه تمییز کردن این قفس ها نیز مشکل است.
آکواریوم نیز در دسترس بوده و تمییز کردن آن نیز راحت است. اما گردش هوا در آن کمتر بوده و این فرصت را به حیوان نمی دهد که
محل سکونت از پیش ساخته شده پلاستیکی با چند تونل و خوابگاه نیز مناسب می باشد و حیوان می تواند از آن برای ورزش و تفریح استفاده کند ولی تهویه هوا و نظافت آن مشکل است. بعلاوه بسیاری از همسترهای طلائی بزرگتر از آن هستند که در تونلها جاگیرند. هرچند برای همسترهای کوتوله مشکلی پیش نخواهد آمد. به این نکته نیز توجه داشته باشید که محل سکونت این حیوان باید آنقدر محکم باشد که در مقابل جویدن های این حیوان بتواند مقاومت کند و بعضا لانه های پلاستیکی به راحتی توسط آنها جویده خواهند شد.
انتخاب همستر:
دو نوع همستر به عنوان حیوان خانگی نگهداری می شود.همستر طلائی یا سوری و همستر کوتوله. همستر کوتوله تقریبا به اندازه نصف همستر طلائی می باشد. همستر طلائی در تنهایی نیز زندگی شادی خواهد داشت
و اغلب اگر بصورت گروهی نگهداری شوند با هم در گیر می شوند.همستر کوتوله اجتماعی تر بوده و شاید برای نگهداری آنهابصورت دوتایی (از یک جنس) بهتر باشد.از بقیه جهات نگهداری آنها شبیه به هم می باشد.موقع انتخاب همستر به رفتار و شرایط آنها دقت کنید. از خرید همسترهایی که بی حال و ساکت می باشند اجتناب ورزید. آنها باید گوش بزنگ ، کنجکاو و فعال باشند. پوشش بدنی باید صاف و چشم ها تمییز باشند. نفس کشیدن حیوان نباید صدا دار و با زحمت باشد. پوشش بدن باید تمییز بوده و به آن مدفوع حیوان نچسبیده باشد. اگر متوجه شدید درون قفس یک از همسترها به اسهال یا بیماری تنفسی دچار شده است، آگاه باشد که همه همسترها در درون قفس در معرض یک بیماری واگیر دار قرار گرفته اند.
لوازم زندگی:
یک جعبه کوچک به عنوان آشیانه در گوشه ای از قفس برای همستر مورد نیاز می باشد که می توان از یک جعبه مقوایی برای اینکار استفاده نمود که این جعبه باید هر چند وقت یک بار عوض شود. کف جعبه را می توانید با چیزی نرم مثل دستمال کاغذی بپوشانید. مواد کف این جعبه باید ماهی یک تا دوبار عوض شود.عوض نمودن بیش از این باعث برهم زدن آرامش همستر خواهد شد. هر چند چک نمودن منظم جعبه و برداشتن مواد غذائی که حیوان ذخیره نموده پیشنهاد می شود.
به همستر باید فرصت جویدن ،نقب زن و ورزش نمودن داده شود. تقریبا تمام همسترها با شوق و ذوق از یک چرخ و فلک مخصوص همستر(با یک سطح یک دست و محکم) استقبال می کنند. مقداری تونل و لوله (مثل لوله دستمال توالت ) نیز لازم است. شاخه های تازه درخت
مانند بید و درختهای میوه که برای آنها از سموم ضد آفت استفاه نشده، جعبه های کوچک مقوائی و بلوکهای چوبی برای جویدن و بالا رفتن مناسب استبرای آبخوری حیوان نیز می توان از یک بطری با سری که بتواند حیوان به راحتی از آن آب بخورد استفاده نمود.بدینوسیله آب حیوان تمییز مانده و حیوان نمی تواند ظرف آب را سرازیر نماید.یک ظرف غذای کم عمق از سرامیک یا چینی بهترین انتخاب برای ظرف غذای همستر می باشد تا حیوان نتواند ظرف را برگردانده علاوه بر این تمییز نمودن چنین ظرفی راحت تر است.
دست آموز کردن و لمس همستر:
اين امکان وجود دارد که همستر دست انسان را گاز گيرد ولی گاز گرفتن معمولا نتيجه اضطراب و ترس می باشد. چنانچه حيوان را با آرامی و ملايمت همراه با مقداری باج دهی (به حيوان موقع در دست گرفتن غذايی را که دوست دارد بدهيد) معمولا بر کمرويی و تمايل گزندگی آن غلبه می کنيد. همچنين همستری که بدليل محيط نامناسب زندگی و يا صداهای اضافی تحت فشار قرار دارد اغلب اوقات آشفته بوده و تمايل گاز گرفتن در او بيشتر است. کار کردن بر روی حيوان برای اهلی و دست
آموز کردن او را فقط در هنگاميکه حيوان از لانه خود بيرون می آيد انجام دهيد. بيدار نمودن همستر مطمئنا باعث عصبانيت و بدخلقی حيوان خواهد شد.اهلی نمودن به زمان و بردباری نياز دارد. ابتدا به همستر اجازه دهيد به محيط جديد خو بگيرد. زمانی که همستر آرام به نظر رسيد ،شروع به گذراندن وقت خود در اطراف قفس نمائيد و به آرامی با حيوان صحبت نمائيد تا همستر به صدای شما عادت نمايد. هنگامی که همستر در حضور شما احساس راحتی نمود ،با دست خود شروع به دادن مقداری غذای خوشمزه( مثل تخم آفتابگردان- کشمش يا هر خشکبار ديگر) به حيوان نمائيد. هنگاميکه همستر غذا را با خوشی از دست شما گرفت ، شما می توانيد تلاش خود را برای گرفتن همستر شروع کنيد. اجازه دهيد همستر کف دست شما راه برود. زمان برای اين پيشرفت متغيير است و مخصوصا به سن حيوان بستگی دارد. همستر شما ممکن است براحتی بپذيرد که شما او را در دست گيريد و يا ممکن است يک ماه يا بيشتر طول بکشد .
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~- نشانه هاي سلامت همستر :
- همستر بايد چشمان شفاف و روشن داشته باشد
- همستر بايد شاداب ، سر حال و سر زنده باشد
- همستري كه خريداري مي كنيد ، نبايد عطسه كند ( نشانه سرما خوردگي همستر )
- بدن و موي همستر نبايد كثيف باشد
- همستر بايد هوشيار باشد
- در هنگام خريد همستر بايد به چه مواردي توجه كنيم :
- همستر را از مغاز هايي پر سروصدا هستند خريداري نكنيد . چون همستر به سر و صداي زياد حساس هست .
- همستر حتما بايد دوران شير خوارگي خود را كه 21 تا 25 روز مي باشد به طور كامل سپري كرده باشد . در غير اينصورت عمر همستر كوتاه مي شود .
- همستر بايد فعاليت بدني كامل داشته باشد . به خصوص تا سن يك ماهگي، اين موضوع را از شادابي همستر مي توان متوجه شد
- همستر به سرماي شديد و گرماي شديد حساس است و ممكن است باعث مرگ همستر شوند . بهترين دما ، دماي معمولي اتاق است .
- اگر قصد خريد 2 همستر هم جنس را داريد، بهتر است 2 خواهر يا 2 برادر باشند.
بیهوشی
وضعیت بیهوشی بستگی به مقصود مورد نظر دارد بطوریکه عمل های کوچک نیاز به بیهوشی کوتاه مدت و اعمال جراحی طولانی نیز به زمان بیهوشی طولانی تری نیاز دارد.
1- بیهوشی استشمامی
مناسب ترین و بی خطر ترین داروی استشمامی به عنوان بیهوشی در همسترها بنام متوکسی فلوران می باشد که از طریق فضای محصور استشمامی اجرا می گردد و جهت تداوم بیهوشی نیز از روش ماسک روی صورت استفاده می شود. این دارو دارای بی حسی کامل و سریع بوده و حالت برگشت از بیهوشی نیز بدون استرس می باشد. این دارو بعنوان بهترین انتخاب در اعمال جراحي کوتاه مدت استفاده می گردد. هالوتان نیز به عنوان ماده موثر دیگری نیز استفاده می گردد ولی در صورت مصرف بایستی مراقبت کامل از حیوان انجام پذیرد زیرا این ماده دارای قابلیت افزایش میزان بالای دارو در حیوان را دارا می باشد. از ماده اتر نیز بدلیل تحریک پذیری بیش از حد حیوان نبایستی استفاده نمود. ماده ایزوفلوران نیز موثر و بدون خطر می باشد.
2- بیهوشی تزریقی
تعداد مختلفی از داروها به صورت انفرادی و یا ترکیبی استفاده می شود که در جدول زیر به بعضي از آنها اشاره می گردد.
- نام دارو
- میزان مصرف
- روش مصرف
- مدت زمان بیهوشی
تزریق داخل صفاقی
متغیربی دردی و شل کنندگی عضلانی
ضعیف- کتامین + زایلوزین
تزریق داخل صفاقی افزایش زایلوزین باعث می شود برگشت از بی هوشی به آرامی
آلفاکسالون / آلفادولون
١٥٠ میلی گرم به ازاز هر کیلوگرم وزن
تزریق داخل صفاقی
٢٠ الی ٦٠ دقیقه
بی حسی عمیق - تسکین متغیر- مصرف محدود
فنتانیل / فلونیزون و میدازولام
٤ میلی لیتر به ازای هر کیلو گرم
تزریق داخل صفاقی
٦٠ دقیقه
بیهوشی مناسب جراحی - گاهی اوقات ایجاد اختلال تنفسی - ساخته شده از دو نوع آب مقطر- نوع اول هیپنرم و نوع دوم هیپوول(5میلیگرم به ازای هر میلیلیتر )
پنتوباربیتون
توصیه نمی شود. مسکن ضعیف - ایجاد اختلال تنفسی.
مناسب ترین دارو جهت بیهوشی در اعمال جراحی فنتانیل / فلونیزون می باشد. جهت کاهش اختلالات تنفسی می توان از طریق ماسک صورت اکسیژن مصرف نمود. در انتهای اعمال جراحی جهت از بین بردن تائیر فنتانیل می توان از داروی نالوکسون (٠١/٠ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن به روش تزریق داخل صفاقی ) استفاده نمود. داروی بوپرنورفین نیز یک ماده تخدیری بوده و در صورتیکه پس از عمل جراحی جهت کاهش درد مصرف گردد می تواند اثرات فنتانیل را کاهش داده و حالت برگشت از بیهوشی سریعتر انجام می پذیرد. در صورتیکه اختلال تنفسی در خلال بیهوشی ایجاد گردد می توان با مصرف داروی دوکساپرام به صورت تزریقی ( ١٠ - ١٥ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به روش تزریق زیر جلدی یا داخل عضلانی ) و یا بصورت چکاندن قطره بر روی زبان، مرکز تنفس را تحریک نمود. دوکساپرام دارای مدت زمان اثر کوتاه ( ٥ - ١٥ دقیقه ) بوده و بنابر این نیازمند مصرف مجدد می باشد.
داروی مسکن و درمان حمایتی
در صورتیکه اعمال جراحی منجر به ایجاد درد در زمان برگشت از حالت بیهوشی گردد بایستی از مواد مسکن استفاده نمود. بهترین داروی انتخابی بوپرنورفین (٥/٠ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن با تزریق زیرجلدی) می باشد زیرا زمان اثر آن طولانی و بمدت ٦ الی ٨ ساعت است. مصرف مسکن منجر به افزایش مصرف غذا و آب در زمان بعد از عمل شده و بهبودی از بیهوشی را تسریع می نماید. لازم است برگشت از حالب بیهوشی در مکانی با تابش نور کم و در یک محیط گرم و آرام انجام پذیرد. جهت فراهم نمودن محیط گرم می توان از لامهای گرمازا و یا بستر گرم کننده استفاده نمود. البته مي بایست از گرم شدن بیش از حد محیط جلوگیری نمود بنابراین دمای محیط و حیوان بایستی تحت مراقبت قرار گیرد. حیوانات را نبایسیتی به پشت بر روی کف قفس که دارای الیاف چوبی یا خاک اره قرار داد زیرا ممکن است به بینی ، دهان و چشمها آسیب رسانند. بهترین بستر یک قطعه حوله یا الیاف پشمی مصنوعی می باشد.
در صورتیکه اختلال تنفسی مشاهده گردد موثر ترین روش استفاده از ماسک اکسیژن بهمراه مصرف دوکساپرام می باشد. در صورتیکه در خلال جراحی مقادیری از خون حیوان نیز از دست رفته باشد می توان از مایع درمانی جهت جلوگیری از دست دادن آب بدن حیوان استفاده نمود. میزان مورد نیاز ٨ الی ١٠ میلیلیتر به ازای هر روز می باشد. در حیوان هوشیار میتوان مایع درمانی را از طریق مصرف داخل دهانی استفاده نمود ولی این عمل ممکن است منجر به حالت استرس در او شود. همچنین می توان از سرم دکستروز سالین ( ٤% دکستورز - ١٨/٠ % سالین ) و یا سرم سالین ( ٩/٠%) به صورت تزریق زیر جلدی یا داخل صفاقی استفاده نمود.
****************************************
تغذیه همستر:
با وجود اين براي اينكه بتوانيد تا حدودي سلامت و نشاط وي را تأمين كنيد بايد جيره مناسبي كه شامل پروتئين، كربوهيدرات، چربي، ويتامينها و مواد معدنی ضروري باشد برايش مهيا كنيد.
براي برطرف ساختن نياز حيوان به كربوهيدرات استفاده از غذاهايي مانند سيبزميين، برنج و يا دانههايي مانند ذرت، گندم، جو و بلوط مفيد است. بايد اين نكته را در نظر داشته باشيد كه اين حيوان به ويتامينهايي مانند A و D و E و K و برخي ويتامينهاي خانواده B نياز مبرمي دارد و عدم تأمين آن باعث بروز اختلالاتي مانند كاهش وزن، ضعف عضلاني، اختلالات عصبي، اختلال در شد و ريزش مو خودهد شد. بهمين خاطر سعي كنيد از سبزيجات و ميوههاي تازه در جيره، بعنوان مكمل غذايي استفاده كنيد. استفاده از سبزيجات بويژه در دوران توليد مثل براي همستر بسيار مفيد خواهد بود. با اين حال هيچ موقع سعي نكنيد مقادير زياد آنرا يكدفعه به حيوان بخورانيد، زيرا اينكار باعث بروز اسهال خواهد شد. در ضمن در مصرف حبوبات بايد اين مسئله را مد نظر قرار دهيد كه هر چند همسترها داراي دستگاه گوارش قوي با توانايي هضم بالايي هستند، با اين حال ميوهجات ترش، مانند پرتغال كه خاصيت اسيدي دارد براي آنها مضر هست لذا توصيه به خوراندن آنها نميشود.
در صورت امكان از پليتهاي آماده و مخصوص جوندگان به همراه تخم آفتابگردان (كه از غذاهاي مورد علاقه همستر است) نيز ميتوانيد استفاده كنيد. مصرف اين پليتهي آماده شده بخاطر اينكه حاوي مقادير قابل توجهي پروتئين هستند بسيار سودمند خواهد بود. در مورد آب مورد نياز حيوان بايد توجه داشته باشيد كه همسترها اساسآ به آب زيادي نياز ندارند، با اين حال بهتر است آب آشاميدني تميز همواره به مقدار كافي در اختيار آنها باشد.
اين حيوانات خصوصيات تغذيهاي عجيب و جالبي دارند آنها قبل از خوردن غذا، آنرا به دقت بازرسي ميكنند و سپس غذا را وارد جيبهاي گونهاي خود كرده و در اين قسمت انبار ميكنند سپس غذاي انبار شده را در گوشهاي خالي كرده و به خوردن آن مشغول ميشوند. آنها پس از خوردن غذا با دستهاي خود دهان و بينيشان را تميز ميكنند. از خصوصيات قابل توجه اين حيوان مدفوعخواري آن است كه در واقع جزء عادتهاي تغذيهاي حيوان است و ما هيچ توصيهاي براي ترك دادن اين عادت نميكنيم. در مورد كميت جيره غذايي و دفعات تغذيه همستر در هر روز، بايد بدانيد اين حيوان به حدود 8 تا 12 گرم غذاي روزانه و حدود 8 تا 20 ميلي ليتر آب نياز دارد. به گفته ديگر وي روزانه به اندازه ده درصد وزن بدنش آب و غذا مصرف ميكند و تنها يك وعده غذايي در روز براي تغذيهاش كافي است.
****************************************************************
با یاد آوری این نکته که در محیط طبیعی اونا هر شب چند کیلومتر رو خارج از لانه به دنبال غذا ، جفت یابی، بازی و ... طی میکنن ، باید این امکان رو داخل اطاق یا محیط محصور و مناسب برایش فراهم کنید.
محیط رو ضد همستر کنید یعنی : هر نوع سیم و کابل برق ، لباس و پارچه ، کتاب و کاغذ و ... که امکان جویده شدن توسط همستر وجو د داره رو از دسترسش دور کنید. همه حفره ها و سوراخهایی که ممکنه واردش بشه و نتونه بیاد بیرون رو مسدود کنید. این محدوده باید دور از دسترس حیوانات دیگه (گربه- سگ و...) و دور از دسترس بچه های کوچک باشه. هر شب یکی دو ساعت گردش و فعالیت داخل این محدوده علاوه بر سالم نگهداشتنش از نظر جسمانی،همستر ها را همیشه سرحال و شاداب وخوشحال نگه خواهد داشت.از همستر های کوچولوی خود به درستی مراقبت کنید.
پستها
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر